{"id":6,"date":"2023-12-15T11:58:39","date_gmt":"2023-12-15T10:58:39","guid":{"rendered":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/sebastian-adamczewski\/?p=6"},"modified":"2024-03-22T21:54:21","modified_gmt":"2024-03-22T20:54:21","slug":"cms","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/sebastian-adamczewski\/cms\/","title":{"rendered":"Rozmna\u017canie Ro\u015blin."},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rozmna\u017canie ro\u015blin \u2013 wytwarzanie nowych osobnik\u00f3w ro\u015blin prowadz\u0105ce do zwi\u0119kszenia liczebno\u015bci populacji i rozszerzenia zasi\u0119gu gatunku.<\/p>\n\n\n\n<!--more-->\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rozmna\u017canie bezp\u0142ciowe mo\u017ce przebiega\u0107 na dwa sposoby. Pierwszy to podzia\u0142 cia\u0142a organizmu i dalsze \u017cycie jako w pe\u0142ni samodzielne, niezale\u017cne osobniki. Drugi spos\u00f3b polega na wytworzeniu wyspecjalizowanych struktur lub pojedynczych kom\u00f3rek przez organizm rodzicielski. Z utwor\u00f3w takich rozwijaj\u0105 si\u0119 nowe osobniki. Podstawowym kryterium zaliczenia sposobu rozmna\u017cania do bezp\u0142ciowego jest zachodzenie jedynie podzia\u0142\u00f3w mitotycznych. Nowo powsta\u0142e osobniki s\u0105 genetycznie identyczne z rodzicem z wyj\u0105tkiem mutacji[1].<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">U ro\u015blin nasiennych gametofit m\u0119ski zredukowany jest do ziarna py\u0142ku. Py\u0142ek lilii wytwarzaj\u0105cy \u0142agiewki py\u0142kowe.<br>Rozmna\u017canie p\u0142ciowe polega na wytworzeniu w pewnym stadium rozwoju ro\u015bliny kom\u00f3rek rozrodczych \u2013 gamet, z kt\u00f3rych rozwija si\u0119 nowy organizm dopiero po po\u0142\u0105czeniu z inna kom\u00f3rk\u0105 rozrodcz\u0105. Ka\u017cda z gamet wnosi do nowego organizmu sw\u00f3j zesp\u00f3\u0142 chromosom\u00f3w. Powstaj\u0105ca w wyniku zap\u0142odnienia (syngamii) kom\u00f3rka nazywana jest zygot\u0105 i zawiera podw\u00f3jny (diploidalny) zestaw chromosom\u00f3w. Powstanie gamet poprzedza podzia\u0142 mejotyczny, b\u0119d\u0105cy nieroz\u0142\u0105cznym elementem rozmna\u017cania p\u0142ciowego. W wyniku mejozy liczba chromosom\u00f3w w kom\u00f3rce ulega redukcji do po\u0142owy ich liczebno\u015bci w kom\u00f3rkach diploidalnych. U wi\u0119kszo\u015bci ro\u015blin wytwarzane s\u0105 mejospory \u2013 haploidalne zarodniki, z kt\u00f3rych u wielu glon\u00f3w, mszak\u00f3w i paprotnik\u00f3w rozwija si\u0119 samodzielny gametofit. Dopiero osobniki haploidalne wytwarzaj\u0105 gamety. Rozmna\u017canie przy udziale osobnik\u00f3w diploidalnych (sporofitu) i haploidalnych (gametofitu) jest specyficzne dla ro\u015blin i jest nazywane przemian\u0105 pokole\u0144. Mejospory, w przeciwie\u0144stwie do zarodnik\u00f3w bior\u0105cych udzia\u0142 w rozmna\u017caniu bezp\u0142ciowym, nie powtarzaj\u0105 sk\u0142adu genetycznego osobnika rodzicielskiego[1]. Nowe osobniki powsta\u0142e z po\u0142\u0105czenia dw\u00f3ch gamet dziedzicz\u0105 cechy po obu osobnikach rodzicielskich[4].<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szczeg\u00f3lnym typem rozmna\u017cania ro\u015blin jest apomiksja. Bior\u0105 w nim udzia\u0142 struktury zwykle zaanga\u017cowane w rozmna\u017canie p\u0142ciowe. Jednak nasiona, a tym samym nowy osobnik powstaje bez zap\u0142odnienia. Zarodek najcz\u0119\u015bciej powstaje bez mejozy z kom\u00f3rek archesporialnych lub jednej z kom\u00f3rek o\u015brodka[a] albo os\u0142onki. Ro\u015blina powstaj\u0105ca z takiego zarodka jest identyczna genetycznie z ro\u015blin\u0105 rodzicielsk\u0105, jest to wi\u0119c szczeg\u00f3lny przypadek rozmna\u017cania bezp\u0142ciowego. Niekiedy zarodek powstaje z niezap\u0142odnionej kom\u00f3rki jajowej albo innej kom\u00f3rki gametofitu \u017ce\u0144skiego. W takiej sytuacji dochodzi po naturalnego wytworzenia ro\u015bliny haploidalnej z pojedynczym zestawem chromosom\u00f3w. Takie osobniki zwykle s\u0105 bezp\u0142odne[1].<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Szczepienie umo\u017cliwia rozmna\u017canie nadziemnej cz\u0119\u015bci ro\u015blin uprawianych przez cz\u0142owieka<br>Nietypow\u0105 form\u0119 rozmna\u017cania ro\u015blin wykorzystuje si\u0119 w sadownictwie i ogrodnictwie. Rozmna\u017canie heterowegetatywne (ksenowegetatywne, transplantacja) polega na rozmna\u017caniu osobnik\u00f3w o cechach korzystnych z punktu widzenia cz\u0142owieka z wykorzystaniem cz\u0119\u015bci innych osobnik\u00f3w. Szczepienia prowadz\u0105 do wytworzenia jednego osobnika z element\u00f3w dw\u00f3ch lub wi\u0119cej ro\u015blin[4].<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0179r\u00f3d\u0142o: Wikipedia<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rozmna\u017canie ro\u015blin \u2013 wytwarzanie nowych osobnik\u00f3w ro\u015blin prowadz\u0105ce do zwi\u0119kszenia liczebno\u015bci populacji i rozszerzenia zasi\u0119gu gatunku.<\/p>\n","protected":false},"author":86,"featured_media":52,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-6","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rosliny"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/sebastian-adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/sebastian-adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/sebastian-adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/sebastian-adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/users\/86"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/sebastian-adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/sebastian-adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":67,"href":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/sebastian-adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6\/revisions\/67"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/sebastian-adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media\/52"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/sebastian-adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/sebastian-adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/sebastian-adamczewski\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}