{"id":17,"date":"2026-04-11T18:39:06","date_gmt":"2026-04-11T16:39:06","guid":{"rendered":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/natan-wolanczyk\/?p=17"},"modified":"2026-04-11T18:40:38","modified_gmt":"2026-04-11T16:40:38","slug":"jak-powstaja-cyklony","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/natan-wolanczyk\/2026\/04\/11\/jak-powstaja-cyklony\/","title":{"rendered":"Jak powstaj\u0105 cyklony?"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Aby m\u00f3g\u0142 powsta\u0107 cyklon tropikalny, powinny by\u0107 jednocze\u015bnie spe\u0142nione nast\u0119puj\u0105ce warunki:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>temperatura\u00a0wody w warstwie powierzchniowej\u00a0oceanu\u00a0grubo\u015bci co najmniej 50 m powinna przekracza\u0107 26,5\u00a0\u00b0C. Ocean stanowi wtedy dostatecznie pojemny dla rozwoju cyklonu zbiornik energii. Po utworzeniu si\u0119 chmur, powietrze ogrzewane jest i nawil\u017cane przez ciep\u0142\u0105 wod\u0119 oceanu. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce gdyby temperatura oceanu osi\u0105gn\u0119\u0142a 40\u201350\u00a0\u00b0C (obecny rekord to 35\u00a0\u00b0C) mog\u0142oby doj\u015b\u0107 do powstania\u00a0hiperkanu, gdzie pr\u0119dko\u015b\u0107 wiatru mog\u0142aby dochodzi\u0107 do 600\u2013800 km\/h;<\/li>\n\n\n\n<li>rozk\u0142ad\u00a0temperatury\u00a0i\u00a0wilgotno\u015bci\u00a0w\u00a0atmosferze\u00a0powinien by\u0107 odpowiedni dla rozwoju intensywnych, wypi\u0119trzonych\u00a0chmur burzowych\u00a0(tzw. atmosfera potencjalnie niestabilna, du\u017ce ilo\u015bci ciep\u0142ego powietrza znajduj\u0105 si\u0119 nisko). Rozwija si\u0119 w\u00f3wczas g\u0142\u0119boka (przez ca\u0142\u0105 grubo\u015b\u0107 troposfery)\u00a0konwekcja, kt\u00f3ra mo\u017ce \u201erozkr\u0119ci\u0107\u201d ca\u0142y uk\u0142ad;<\/li>\n\n\n\n<li>odleg\u0142o\u015b\u0107 od r\u00f3wnika powinna wynosi\u0107 co najmniej 500 km. Na r\u00f3wniku pozioma sk\u0142adowa\u00a0si\u0142y Coriolisa\u00a0jest ma\u0142a, dalej od r\u00f3wnika unoszenie i opadanie wywo\u0142uje wirowanie uk\u0142adu;<\/li>\n\n\n\n<li>zmienno\u015b\u0107 pr\u0119dko\u015bci wiatru z wysoko\u015bci\u0105 w ca\u0142ej troposferze powinna by\u0107 niewielka. Pozwala to na \u201ezorganizowanie si\u0119\u201d chmur konwekcyjnych w uk\u0142ad cykloniczny.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"271\" height=\"186\" src=\"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/natan-wolanczyk\/wp-content\/uploads\/sites\/140\/2026\/04\/huragan-1.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-18\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gdy warunki te s\u0105 spe\u0142nione i nad oceanem pojawi si\u0119 s\u0142aby ni\u017c lub nawet zafalowanie pola ci\u015bnienia (izobar), mog\u0105 si\u0119 one rozwin\u0105\u0107 w cyklon tropikalny wed\u0142ug nast\u0119puj\u0105cego scenariusza. W bliskim s\u0105siedztwie zmiany pola ci\u015bnienia rozwija si\u0119 kilka g\u0142\u0119bokich, burzowych chmur konwekcyjnych \u201ezasysaj\u0105cych\u201d ciep\u0142e i wilgotne powietrze znad oceanu. Pod nimi tworzy si\u0119 obszar ci\u015bnienia ni\u017cszego ni\u017c w otoczeniu. Pod kompleks chmur nap\u0142ywa z otoczenia coraz wi\u0119cej wilgotnego i ciep\u0142ego powietrza, kt\u00f3re zaczyna si\u0119 porusza\u0107 po spirali pod wp\u0142ywem dzia\u0142ania si\u0142y Coriolisa. Ten etap nazywa si\u0119 mezoskalowym systemem konwekcyjnym. Ruchy konwekcyjne intensyfikowane s\u0105 przez l\u017cejsze, bo ciep\u0142e i wilgotne powietrze znad oceanu, ruchy te nast\u0119pnie organizuj\u0105 si\u0119, tworz\u0105c uk\u0142ad wiruj\u0105cych chmur. Si\u0142a od\u015brodkowa dzia\u0142aj\u0105ca na ci\u0119\u017ckie, bo och\u0142odzone i zawieraj\u0105ce skroplon\u0105 wod\u0119 powietrze sprawia, \u017ce w centrum uk\u0142adu powstaje najni\u017csze ci\u015bnienie i dzi\u0119ki temu uk\u0142ad rozp\u0119dza si\u0119 dalej. W tym momencie powstaje ju\u017c cyklon tropikalny. Jego dalszy rozw\u00f3j i ewentualne przekszta\u0142cenie si\u0119 w huragan zale\u017c\u0105 od ilo\u015bci dostarczonej energii na trasie uk\u0142adu. Gdy wirowanie jest dostatecznie intensywne, a cyklon ma grubo\u015b\u0107 ca\u0142ej troposfery, przyziemna warstwa nie nad\u0105\u017ca z dostarczaniem powietrza do centrum, powietrze zaczyna nap\u0142ywa\u0107 te\u017c g\u00f3r\u0105, w \u015brodku uk\u0142adu wytwarza si\u0119 tzw.\u00a0oko cyklonu\u00a0\u2013 bezchmurny obszar ze stosunkowo s\u0142abymi wiatrami i silnymi ruchami zst\u0119puj\u0105cymi. Dostarczenie zimnego powietrza do centrum cyklonu przyspiesza kondensacj\u0119 wody, nap\u0119dzaj\u0105c jeszcze bardziej cyklon. Po przemieszczeniu nad ch\u0142odniejsze wody b\u0105d\u017a l\u0105d, gdzie uk\u0142ad nie znajduje si\u0119 i nie otrzymuje dostatecznej ilo\u015bci energii, cyklon tropikalny s\u0142abnie i zanika.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cyklony tropikalne najcz\u0119\u015bciej rozwijaj\u0105 si\u0119 na prze\u0142omie lata i jesieni, co jest zwi\u0105zane z najwy\u017csz\u0105 temperatur\u0105 powierzchni w\u00f3d w tym okresie. Na przyk\u0142ad na Atlantyku 96% huragan\u00f3w o sile wiatru przekraczaj\u0105cej 50 m\/s pojawia si\u0119 mi\u0119dzy sierpniem a pa\u017adziernikiem. Wyj\u0105tkiem jest p\u00f3\u0142nocna cz\u0119\u015b\u0107 Oceanu Indyjskiego, gdzie wyst\u0119puj\u0105 dwa maksima cz\u0119sto\u015bci wyst\u0119powania silnych sztorm\u00f3w cyklonicznych: w maju i listopadzie. Na og\u00f3\u0142 cyklony tropikalne przesuwaj\u0105 si\u0119 ze wschodu na zach\u00f3d, czasami po kilku lub kilkunastu dniach istnienia skr\u0119caj\u0105 w kierunku biegun\u00f3w. Mog\u0105 wtedy przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w tzw. ni\u017ce podzwrotnikowe, a nawet w ni\u017ce \u015brednich szeroko\u015bci geograficznych. W pocz\u0105tkowej fazie przekszta\u0142cania w cyklonie po zachodniej stronie uk\u0142adu powstaje szczeg\u00f3lnie silnie wykszta\u0142cony front ciep\u0142y. Z p\u00f3\u0142nocnego zachodu ni\u017c stopniowo zasysa ch\u0142odniejsze powietrze szeroko\u015bci umiarkowanych i zmienia kierunek przemieszczania \u2013 teraz rozpoczyna w\u0119dr\u00f3wk\u0119 na p\u00f3\u0142nocny wsch\u00f3d.<br><br>\u0179r\u00f3d\u0142o : <a href=\"https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Cyklon_tropikalny\">https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Cyklon_tropikalny<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aby m\u00f3g\u0142 powsta\u0107 cyklon tropikalny, powinny by\u0107 jednocze\u015bnie spe\u0142nione nast\u0119puj\u0105ce warunki: Gdy warunki te s\u0105 spe\u0142nione i nad oceanem pojawi si\u0119 s\u0142aby ni\u017c lub nawet zafalowanie pola ci\u015bnienia (izobar), mog\u0105 si\u0119 one rozwin\u0105\u0107 w cyklon tropikalny wed\u0142ug nast\u0119puj\u0105cego scenariusza. W bliskim s\u0105siedztwie zmiany pola ci\u015bnienia rozwija si\u0119 kilka g\u0142\u0119bokich, burzowych chmur konwekcyjnych \u201ezasysaj\u0105cych\u201d ciep\u0142e i wilgotne powietrze znad oceanu. Pod nimi tworzy si\u0119 obszar ci\u015bnienia ni\u017cszego ni\u017c w otoczeniu. Pod kompleks chmur nap\u0142ywa z otoczenia coraz wi\u0119cej wilgotnego i ciep\u0142ego powietrza, kt\u00f3re zaczyna si\u0119 porusza\u0107 po spirali pod wp\u0142ywem dzia\u0142ania si\u0142y Coriolisa. Ten etap nazywa si\u0119 mezoskalowym systemem konwekcyjnym. Ruchy konwekcyjne intensyfikowane s\u0105 przez l\u017cejsze, bo ciep\u0142e i wilgotne powietrze znad oceanu, ruchy te nast\u0119pnie organizuj\u0105 si\u0119, tworz\u0105c uk\u0142ad wiruj\u0105cych chmur. Si\u0142a od\u015brodkowa dzia\u0142aj\u0105ca na ci\u0119\u017ckie, bo och\u0142odzone i zawieraj\u0105ce skroplon\u0105 wod\u0119 powietrze sprawia, \u017ce w centrum uk\u0142adu powstaje najni\u017csze ci\u015bnienie i dzi\u0119ki temu uk\u0142ad rozp\u0119dza si\u0119 dalej. W tym momencie powstaje ju\u017c cyklon tropikalny. Jego dalszy rozw\u00f3j i ewentualne przekszta\u0142cenie si\u0119 w huragan zale\u017c\u0105 od ilo\u015bci dostarczonej energii na trasie uk\u0142adu. Gdy wirowanie jest dostatecznie intensywne, a cyklon ma grubo\u015b\u0107 ca\u0142ej troposfery, przyziemna warstwa nie nad\u0105\u017ca z dostarczaniem powietrza do centrum, powietrze zaczyna nap\u0142ywa\u0107 te\u017c g\u00f3r\u0105, w \u015brodku uk\u0142adu wytwarza si\u0119 tzw.\u00a0oko cyklonu\u00a0\u2013 bezchmurny obszar ze stosunkowo s\u0142abymi wiatrami i silnymi ruchami zst\u0119puj\u0105cymi. Dostarczenie zimnego powietrza do centrum cyklonu przyspiesza kondensacj\u0119 wody, nap\u0119dzaj\u0105c jeszcze bardziej cyklon. Po przemieszczeniu nad ch\u0142odniejsze wody b\u0105d\u017a l\u0105d, gdzie uk\u0142ad nie znajduje si\u0119 i nie otrzymuje dostatecznej ilo\u015bci energii, cyklon tropikalny s\u0142abnie i zanika. Cyklony tropikalne najcz\u0119\u015bciej rozwijaj\u0105 si\u0119 na prze\u0142omie lata i jesieni, co jest zwi\u0105zane z najwy\u017csz\u0105 temperatur\u0105 powierzchni w\u00f3d w tym okresie. Na przyk\u0142ad na Atlantyku 96% huragan\u00f3w o sile wiatru przekraczaj\u0105cej 50 m\/s pojawia si\u0119 mi\u0119dzy sierpniem a pa\u017adziernikiem. Wyj\u0105tkiem jest p\u00f3\u0142nocna cz\u0119\u015b\u0107 Oceanu Indyjskiego, gdzie wyst\u0119puj\u0105 dwa maksima cz\u0119sto\u015bci wyst\u0119powania silnych sztorm\u00f3w cyklonicznych: w maju i listopadzie. Na og\u00f3\u0142 cyklony tropikalne przesuwaj\u0105 si\u0119 ze wschodu na zach\u00f3d, czasami po kilku lub kilkunastu dniach istnienia skr\u0119caj\u0105 w kierunku biegun\u00f3w. Mog\u0105 wtedy przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w tzw. ni\u017ce podzwrotnikowe, a nawet w ni\u017ce \u015brednich szeroko\u015bci geograficznych. W pocz\u0105tkowej fazie przekszta\u0142cania w cyklonie po zachodniej stronie uk\u0142adu powstaje szczeg\u00f3lnie silnie wykszta\u0142cony front ciep\u0142y. Z p\u00f3\u0142nocnego zachodu ni\u017c stopniowo zasysa ch\u0142odniejsze powietrze szeroko\u015bci umiarkowanych i zmienia kierunek przemieszczania \u2013 teraz rozpoczyna w\u0119dr\u00f3wk\u0119 na p\u00f3\u0142nocny wsch\u00f3d. \u0179r\u00f3d\u0142o : https:\/\/pl.wikipedia.org\/wiki\/Cyklon_tropikalny<\/p>\n","protected":false},"author":143,"featured_media":21,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-17","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-giohc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/natan-wolanczyk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/natan-wolanczyk\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/natan-wolanczyk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/natan-wolanczyk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/143"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/natan-wolanczyk\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/natan-wolanczyk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20,"href":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/natan-wolanczyk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17\/revisions\/20"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/natan-wolanczyk\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/natan-wolanczyk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/natan-wolanczyk\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/natan-wolanczyk\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}