Zeus (także Dzeus, stgr. Ζεύς Zeús, nowogr. Δίας Días, łac. Iupiter, Iuppiter) – w mitologii greckiej najwyższy z bogów. Był szóstym dzieckiem Rei i Kronosa. Brat Hestii, Demeter, Hery (również jej mąż), Posejdona i Hadesa. Władca nieba i ziemi, nazywany „ojcem bogów i ludzi”. Jego atrybutami były pioruny, orzeł i tarcza zwana egida.
WYSTĘPOWANIE W MITACH
Jako główne bóstwo greckiego panteonu Zeus występuje (w głównej lub pobocznej roli) w niemal wszystkich greckich mitach. Do tych, w których pełni istotną rolę, należą: spisek Hery przeciwko Zeusowi, w wyniku którego Hefajstos zostaje wyrzucony z Olimpu, mit o Prometeuszu oraz mit o Potopie. Występuje również we wszystkich mitach zawierających kłótnie pomiędzy bogami.
MIEJSCA KULTU
Do znanych miejsc kultu Zeusa należały: Likajon, Olimpia oraz Nemea. W Dodonie znajdowała się wyrocznia, w której wróżono z szumu liści dębu oraz z dźwięku wydawanego przez misy z brązu. Według Homera zajmowali się tym kapłani zwani selloi, śpiący na gołej ziemi i nie myjący nigdy nóg. Herodot, który odwiedził Dodonę w połowie V wieku p.n.e., zanotował legendę o założeniu wyroczni usłyszaną od tamtejszych kapłanek. Według nich z egipskich Teb wyleciały dwie czarne gołębice; jedna z nich przybyła do Libii, gdzie założono wyrocznię Ammona (utożsamianego z Zeusem) w oazie Siwwa, a druga do Dodony, gdzie usiadłszy na drzewie dębu, przemówiła ludzkim głosem, nakazując założenie w tym miejscu wyroczni Zeusa. Na Krecie, oprócz górskich grot na górach Ida i Dikte, czczonych jako miejsce narodzin i wychowania Zeusa, pokazywano także grób Zeusa, o lokalizacji obecnie nieznanej
0 komentarzy