{"id":61,"date":"2021-03-03T09:54:34","date_gmt":"2021-03-03T08:54:34","guid":{"rendered":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/igor-lewaszow\/?page_id=61"},"modified":"2021-03-03T10:40:34","modified_gmt":"2021-03-03T09:40:34","slug":"cierpienia-mlodego-wertera","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/igor-lewaszow\/","title":{"rendered":"Najwi\u0119ksze dzie\u0142o romantyzmu"},"content":{"rendered":"\n

Najwi\u0119ksze dzie\u0142o romantyzmu<\/h2>\n\n\n\n

Cierpienia m\u0142odego Wertera<\/strong> (niem. Die Leiden des jungen Werthers) \u2013 powie\u015b\u0107 epistolarna napisana przez Johanna Wolfganga von Goethego, opublikowana w roku 1774. Wraz ze Zb\u00f3jcami Friedricha Schillera uwa\u017cana za najwa\u017cniejsze dzie\u0142o tzw. okresu Sturm und Drang (\u201eburzy i naporu\u201d) oraz preromantyzmu.<\/p>\n\n\n\n

Autobiografizm powie\u015bci<\/h2>\n\n\n

\"\"Utw\u00f3r swoj\u0105 genez\u0119 ma w \u017cyciorysie Goethego. Pierwowzorem Lotty by\u0142a Charlotta Buff, w kt\u00f3rej pisarz si\u0119 zakocha\u0142. Mia\u0142a jednak ona narzeczonego, Hansa Christiana Kestnera, dlatego nie zgodzi\u0142a si\u0119 na romans z Goethem. Pisarz pogodzi\u0142 si\u0119 z tym. Impulsem do napisania Cierpie\u0144 m\u0142odego Wertera<\/em> by\u0142 czyn jego przyjaciela, kt\u00f3ry, nieszcz\u0119\u015bliwie zakochany, pope\u0142ni\u0142 samob\u00f3jstwo, strzelaj\u0105c sobie w g\u0142ow\u0119 z pistoletu po\u017cyczonego od Kestnera. W samym tek\u015bcie doszuka\u0107 si\u0119 mo\u017cna wielu analogii do \u017cycia autora, a wydarzenia z tekstu cz\u0119\u015bciowo pokrywaj\u0105 si\u0119 z realnym \u017cyciem Goethego.<\/p>\n\n\n

Kr\u00f3tki zarys fabularny<\/h2>\n\n\n

Powie\u015b\u0107 pomy\u015blana jest jako zbi\u00f3r list\u00f3w napisanych przez tytu\u0142owego Wertera, w wi\u0119kszo\u015bci do przyjaciela Wilhelma. Ca\u0142o\u015b\u0107 sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch ksi\u0105g, przy czym pierwsza rozpoczyna si\u0119 dat\u0105 4 maja 1771. W listach Werter wspomina swoje intymne chwile sp\u0119dzone w fikcyjnej wiosce Waldheim (Goethe nawi\u0105zuje tu do dzielnicy miasta Wetzlar \u2013 Garbenheim). W Waldheim Werter zakochuje si\u0119 w Lotcie (Locie), m\u0142odej i pi\u0119knej kobiecie, kt\u00f3ra zajmuje si\u0119 domem i rodze\u0144stwem po \u015bmierci matki. Lotta jest jednak ju\u017c zar\u0119czona z niejakim Albertem. Werter jest zrozpaczony, jednak stara si\u0119 tego nie okazywa\u0107. Sp\u0119dza mi\u0142e chwile z Lott\u0105 oraz Albertem zwi\u0119kszaj\u0105c przyja\u017a\u0144 pomi\u0119dzy nimi. Potem jednak postanawia wyjecha\u0107 z Waldheim i rozpocz\u0105\u0107 prac\u0119 w poselstwie. Po pewnym czasie, gdy dowiaduje si\u0119, \u017ce Lotta wzi\u0119\u0142a \u015blub z Albertem, ko\u0144czy z dotychczasow\u0105 prac\u0105 i wyje\u017cd\u017ca do miejscowo\u015bci, w kt\u00f3rej si\u0119 urodzi\u0142 i sp\u0119dzi\u0142 dzieci\u0144stwo. Nast\u0119pnie postanawia powr\u00f3ci\u0107 do Waldheim, gdzie Lotta prosi go o oddalenie si\u0119 od niej do okresu \u015bwi\u0105t, aby nie wzbudza\u0107 jakichkolwiek podejrze\u0144 o ich romans. Jednak na wie\u015b\u0107 o tym, \u017ce Lotta pozosta\u0142a sama w domu (poniewa\u017c Albert wyjecha\u0142), Werter przybywa do niej, aby sp\u0119dzi\u0107 z ni\u0105 czas. W czasie ich rozmowy sam na sam nie wytrzymuje i zaczyna ca\u0142owa\u0107 dziewczyn\u0119, na co ona reaguje ucieczk\u0105 i zamkni\u0119ciem si\u0119 w pokoju. Werter zn\u00f3w odczuwa straszny b\u00f3l zwi\u0105zany z brakiem Lotty. Postanawia, \u017ce pope\u0142ni samob\u00f3jstwo. Wysy\u0142a pos\u0142a\u0144ca po pistolet do Alberta (teraz ju\u017c m\u0119\u017ca Lotty), Albert nakazuje, aby Lotta przygotowa\u0142a pistolety. Kobieta, znaj\u0105c samob\u00f3jcze zap\u0119dy Wertera, waha si\u0119, lecz postanawia wyda\u0107 bro\u0144. Werter pisze list po\u017cegnalny. Twierdzi, \u017ce to jego mi\u0142o\u015b\u0107 doprowadzi\u0142a do samob\u00f3jstwa. Werter \u0142aduje bro\u0144 i strzela sobie w g\u0142ow\u0119. Pada na ziemi\u0119, ale a\u017c do rana jest \u015bwiadomy, p\u00f3\u017aniej wykrwawia si\u0119 na \u015bmier\u0107.<\/p>\n\n\n