{"id":37,"date":"2025-03-22T12:39:57","date_gmt":"2025-03-22T11:39:57","guid":{"rendered":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/iga-mizerska\/?p=37"},"modified":"2025-03-26T19:00:27","modified_gmt":"2025-03-26T18:00:27","slug":"2001-odyseja-kosmiczna-1968-rez-stanley-kubrick","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/iga-mizerska\/2001-odyseja-kosmiczna-1968-rez-stanley-kubrick\/","title":{"rendered":"2001: Odyseja kosmiczna\u00a0(1968), re\u017c. Stanley Kubrick"},"content":{"rendered":"\n

Najwy\u017csze miejsce 2001: Odysei kosmicznej<\/em> w niniejszym zestawieniu z jednej strony mo\u017cna potraktowa\u0107 jako wyb\u00f3r ma\u0142o zaskakuj\u0105cy, z drugiej jednak dowodzi on wci\u0105\u017c nies\u0142abn\u0105cej si\u0142y oddzia\u0142ywania arcydzie\u0142a Kubricka \u2014 filmu, kt\u00f3rego istotno\u015bci, ambicji i wybitno\u015bci nie da si\u0119 stre\u015bci\u0107. To podr\u00f3\u017c przez dzieje ewolucji cz\u0142owieka, przechodz\u0105cego kolejne stadia przemian: od istoty pierwotnej przez zmechanizowanego robota (przeno\u015bnie, bo to ten dos\u0142owny okazuje si\u0119 bardziej \u201eludzki\u201d) zamkni\u0119tego w technologicznej puszce do trudnego w okre\u015bleniu bytu przekraczaj\u0105cego standardowo pojmowan\u0105 fizyczno\u015b\u0107. To refleksja nad przemianami \u201enarz\u0119dzi\u201d, kt\u00f3rymi si\u0119 pos\u0142uguje, od pocz\u0105tku wykorzystywanymi w celach niekoniecznie zgodnych z idylliczn\u0105 wiar\u0105 w post\u0119p \u2013 pami\u0119tne ci\u0119cie monta\u017cowe kojarzy ze sob\u0105 narz\u0119dzie zbrodni, ko\u015b\u0107, ze statkiem kosmicznym, sugeruj\u0105c ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119dzy nimi oraz stwierdzenie, \u017ce nieodmiennie s\u0142u\u017c\u0105 one do zaspokajania tych najni\u017cszych pop\u0119d\u00f3w, co zgodne by\u0142oby z programowym dla ca\u0142ej tw\u00f3rczo\u015bci Kubricka pesymistycznym ogl\u0105dem ludzkich zwierz\u0105t, ocieraj\u0105cym si\u0119 wr\u0119cz o mizantropi\u0119. Bo w ko\u0144cu to przecie\u017c r\u00f3wnie\u017c opowie\u015b\u0107 o duchowej pustce kryj\u0105cej si\u0119 za projektem zwanym \u201ecz\u0142owiek\u201d. Niezale\u017cnie od czas\u00f3w, rozwijaj\u0105cej si\u0119 technologii, refleksyjno\u015b\u0107 rodzaju ludzkiego wydaje si\u0119 pozostawa\u0107 na niezmiennie niskim poziomie, kolejne zderzenia z Nienazywalnym (tu: Monolitem, mog\u0105cym s\u0142u\u017cy\u0107 za szerok\u0105 metafor\u0119 \u2013 np. tragedii dziejowych b\u0105d\u017a swego rodzaju metafizycznego str\u00f3\u017ca w rodzaju tego granego przez Artura Barcisia w Dekalogu<\/em><\/strong> Kie\u015blowskiego) zastaj\u0105 cz\u0142owieka w nieprzerwanym stadium pocz\u0105tkowym, od kt\u00f3rego prawdziwa \u201eewolucja\u201d, \u201eodyseja\u201d powinna si\u0119 dopiero rozpocz\u0105\u0107. Czy kiedykolwiek tak si\u0119 stanie? Wiadome jest jedno \u2013 Stanley Kubrick w 1968 zabra\u0142 kino w odysej\u0119 niepowtarzaln\u0105, dalece i unikatowo przekraczaj\u0105c\u0105 standardowe formy filmowe i tryby my\u015blenia. Dbaj\u0105c o pe\u0142ni\u0119 dozna\u0144 estetycznych odbiorcy poprzez perfekcjonizm inscenizacji i komponowania kadr\u00f3w ze s\u0142ynn\u0105 jednopunktow\u0105 perspektyw\u0105, wyrafinowanie scenografii i narracji, znakomite, do dzi\u015b robi\u0105ce wra\u017cenie efekty specjalne oraz odpowiedni\u0105 dawk\u0119 psychodelii (w kultowej sekwencji zabieraj\u0105c widz\u00f3w \u201epoza niesko\u0144czono\u015b\u0107\u201d), mistrz umo\u017cliwi\u0142 dwuip\u00f3\u0142godzinne spotkanie z kinematograficznym absolutem.<\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142o do tekstu:https:\/\/pelnasala.pl\/top100_polska\/<\/a><\/p>\n\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142o do zdj\u0119cia:https:\/\/pelnasala.pl\/top100_polska\/<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Najwy\u017csze miejsce 2001: Odysei kosmicznej w niniejszym zestawieniu z jednej strony mo\u017cna potraktowa\u0107 jako wyb\u00f3r ma\u0142o zaskakuj\u0105cy, z drugiej jednak dowodzi on wci\u0105\u017c nies\u0142abn\u0105cej si\u0142y oddzia\u0142ywania arcydzie\u0142a Kubricka \u2014 filmu, kt\u00f3rego istotno\u015bci, ambicji i wybitno\u015bci nie da si\u0119 stre\u015bci\u0107. To podr\u00f3\u017c przez dzieje ewolucji cz\u0142owieka, przechodz\u0105cego kolejne stadia przemian: od istoty pierwotnej przez zmechanizowanego robota (przeno\u015bnie, bo … <\/p>\n","protected":false},"author":118,"featured_media":38,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[],"class_list":["post-37","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kulturowe-klasyki"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/iga-mizerska\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/iga-mizerska\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/iga-mizerska\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/iga-mizerska\/wp-json\/wp\/v2\/users\/118"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/iga-mizerska\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/iga-mizerska\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":70,"href":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/iga-mizerska\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/37\/revisions\/70"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/iga-mizerska\/wp-json\/wp\/v2\/media\/38"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/iga-mizerska\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/iga-mizerska\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=37"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/cms.ulo.edu.pl\/iga-mizerska\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=37"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}